Nivîs, pirtûk û wejê, îro li dinyayê pir bi bandorin. Gelek caran ji ber aloziyên dîplamatîk an jî mirovên biryarên girîng dan ku dîrokê biguhezînin ji pirtûkan  îlham girtine. BBC’yê ji hêla lêkolînvan, wergêr û akademîsyenên ji 35 welatan ve rapirsî  û lîsteyek li dar xistin û navnîşek balkêş eşkere kirin.

Ka werin em lê binerin ku ev pirtûk çi ne?

1. Odysseia (Homeros, BZ  Sedsala 8. )
2. Holika Apê Tom (Harriet Beecher Stowe, 1852)
3. Frankenstein (Mary Shelley, 1818)
4. 1984 (George Orwell, 1949)
5. Things Fall Apart (Chinua Achebe, 1958)
6. Çîrokên Hezar Û Yek Şevê (Sedsalên  8-18.)
7. Don Quijote (Miguel De Cervantes, 1605-1615)
8. Hamlet (William Shakespeare, 1603)
9. Tenêtiya Sedsalî (Gabriel García Márquez, 1967)
10. Ilyada (Homeros, BZ. Sedsala 8.)
11. Dildar (Toni Morrison, 1987)
12. Komediya Ilahî (Dante Alighieri, 1308-1320)
13. Romeo Û Juliet (William Shakespeare, 1597)
14.  Destana Gilgamêş(Gelerî, BZ. Sedsalên 22.-10.)
15. Rêzeyên Harry Potter (Jk Rowling, 1997-2007)
16. Çîroka Balyoz (Margaret Atwood, 1985)
17. Ulysses (James Joyce, 1922)
18. Çewlika Heywanan (George Orwell, 1945)
19. Jane Eyre (Charlotte Brontë, 1847)
20. Madam Bovary (Gustave Flaubert, 1856)
21. Çîroka Sê Keyaniyan (Luo Guanzhong, 1321-1323)
22. Rêwiya Rojava (Wu Cheng’en,1592)
23. Tawan Û Siza (Fyodor Dostoyevksy, 1866)
24. Şanaz Û Pêşbiryar (Jane Austen, 1813)
25. Kêlaka Avê  (Shi Nai’an, 1589)
26. Şer Û Aşitî (Leo Tolstoy, 1865-1867)
27. Kuştina Tûteber (Harper Lee, 1960)
28. Fireh, Behrek Fireh (Jean Rhys, 1966)
29. Çîrokên Ezopê (Aesop, BZ 620-560)
30. Candide (Voltaire, 1759)
31. Medea (Euripides, Mö 431)
32. Mahabharata (Vyasa, Mö 4. Yy)
33. Qral Lear (William Shakespeare, 1608)
34. Çîroka Genjî (Murasaki Shikibu, berî 1021)
35. Êşa Wertherê Xort (Johann Wolfgang Von Goethe, 1774)
36. Doz (Franz Kafka, 1925)
37. Di Şopa Çaxê Wenda De (Marcel Proust, 1913-1927)
38. Girên Himûgum  (Emily Brontë, 1847)
39. Zilamê Nedîtî (Ralph Ellison, 1952)
40. Moby-dick (Herman Melville, 1851)
41. Their Eyes Were Watching God (Zora Neale Hurston, 1937)
42. Fanosa Behrê (Virginia Woolf, 1927)
43. Çîroka Rastî ya Ah Q (Lu Xun, 1921-1922)
44. Alice İn Wonderland (Lewis Carroll, 1865)
45. Anna Karenina (Leo Tolstoy, 1873-1877)
46. Dilê Tarîtiyê (Joseph Conrad, 1899)
47. Monkey Grip (Helen Garner, 1977)
48. Mrs. Dalloway (Virginia Woolf, 1925)
49. Qral Oidipus (Sophocles, BZ. 429)
50. Vegûhezîn (Franz Kafka, 1915)
51. The Oresteia (Aeschylus, BZ. Sedsala 5. )
52. Cinderella (Nivîskar û dîrok nayê zanîn)
53. Howl (Allen Ginsberg, 1956)
54. Hêjar (Victor Hugo, 1862)
55. Middlemarch (George Eliot, 1871-1872)
56. Pedro Páramo (Juan Rulfo, 1955)
57. The Butterfly Lovers (Çîroka Gel)
58. Çîrokên Canterbury (Geoffrey Chaucer, 1387)
59. The Panchatantra (BZ 300 Vişnû Sharma )
60. The Posthumous Memoirs Of Bras Cubas (Joaquim Maria Machado De Assis, 1881)
61. The Prime Of Miss Jean Brodie (Muriel Spark, 1961)
62. The Ragged-trousered Philanthropists (Robert Tressell, 1914)
63. Song Of Lawino (Okot P’bitek, 1966)
64. Lênûska Zêrîn (Doris Lessing, 1962)
65. Zarokên Şevê (Salman Rushdie, 1981)
66. Nervous Conditions (Tsitsi Dangarembga, 1988)
67. Mîrzayê Biçûk (Antoine De Saint-exupéry, 1943)
68. Hosta û  Margarita (Mikhail Bulgakov, 1967)
69. Ramayana (BZ Sedasal 11, Valmiki)
70. Antigone (Sophocles, BZ 441)
71. Dracula (Bram Stoker, 1897)
72. The Left Hand Of Darkness (Ursula K Le Guin, 1969)
73. Strana Serê Salê (Charles Dickens, 1843)
74. América (Raúl Otero Reiche, 1980)
75. Vor Dem Gesetz  (Franz Kafka, 1915)
76. Zarokên Sikaka Cebelavî  (Naguib Mahfouz, 1967)
77. Il Canzoniere (Petrarch, 1374)
78. Kebra Nagast (Cureyên Nivîsa , 1322)
79. Jinên Biçûk (Louisa May Alcott, 1868-1869)
80. Veguhezîn (Ovid, PZ Sedasala 8.)
81. Omeros (Derek Walcott, 1990)
82. Ivan Denisoviç (Aleksandr Solzhenitsyn)
83. Orlando (Virginia Woolf, 1928)
84. Rainbow Serpent  (Çîroka Aborjînan)
85. Li Dû Xeyalan (Richard Yates, 1961)
86. Robinson Crusoe (Daniel Defoe, 1719)
87. Strana Min (Walt Whitman, 1855)
88. Serpêhatiyên Huckleberry Finn (Mark Twain, 1884)
89. Serpêhatiyên Tom Sawyer (Mark Twain, 1876)
90. The Aleph (Jorge Luis Borges, 1945)
91. Giriyên Cotkar (BZ 2000)
92. Qralê Tazî (Hans Christian Andersen, 1837)
93. The Jungle (Upton Sinclair, 1906)
94. The Khamriyyat (Ebu Nuwas, dawiya sedsala 8.)
95. The Radetzky March (Joseph Roth, 1932)
96. Qelareşk (Edgar Allan Poe, 1845)
97. Ayêtên Şeytên (Salman Rushdie, 1988)
98. Dîroka Nediyar (Donna Tartt, 1992)
99. The Snowy Day (Ezra Jack Keats, 1962)
100. Toba Tek Singh (Saadat Hasan Manto, 1955)

Fexrî Ulug